ALBA Italia, Reisverslag en studie naar het wijngebied Piedmonte
DEEL 2
DAG 2 Zaterdag 22 november 2025 TRUFFELHUNT
Na een heerlijke nacht worden we wakker met een strak blauwe lucht en het heeft ook gesneeuwd. We ontbijten en dan gaan we op weg naar iets heel leuks, interessants en typisch iets voor deze periode.
We gaan naar Verduno om op zoek te gaan naar Truffels. We hebben met onze gids afgesproken in het centrum en vanuit daar gaan we naar een bos. Truffels groeien vooral onder populieren en hazelaars / hazelnootbomen. Onze experience doen we via Bianco Tartufi en dat is echt een aanrader. https://www.biancotartufi.it/
Voor € 50,— per persoon heb je een belevenis die je echt een keer moet maken en zeker als je in het truffelgebied bent. De maand november is daar erg goed voor. Je kan 2 soorten truffel vinden: de zwarte en de witte. De witte is het duurste en ook zeldzaamste. Zou er witte truffel gevonden worden?
De witte truffel uit Alba wordt ook wel Alba-truffel of Piemonte-truffel genoemd en heeft de wetenschappelijke naam Tuber magnatum Pico. Het is een van de meest gewilde en kostbare truffels ter wereld, die voornamelijk in de regio Piëmonte groeit, rondom de stad Alba. De zwarte truffel uit Alba wordt vaak aangeduid als zwarte wintertruffel of Tuber melanosporum (ook wel Périgord-truffel genoemd).
We zijn op pad met Francisca en haar 2 honden. Het zijn niet zo maar honden. De honden hebben een zware training achter de rug van ca. 3 jaar. Het ras is de Lagotto Romagnolo. Het is het enige ras ter wereld dat gespecialiseerd is in het zoeken naar de truffel.
Zoeken naar truffels mag trouwens alleen maar door mensen met een tessera di abilitazione (truffelzoekvergunning), Alleen met een gecertificeerde hond, Witte truffel (Tuber magnatum Pico): meestal van begin oktober tot 31 december (exacte data worden elk jaar vastgesteld), Voor de witte truffel mag officieel alleen gezocht worden van middernacht tot zonsopgang. Speciale ontheffing voor toeristische tochten. Gecertificeerde trifolau die met toeristen werken, hebben een speciaal akkoord met de regio en de boswachters. Voor begeleide toeristische demonstraties wordt het zoeken overdag gedoogd (of soms zelfs officieel toegestaan via een aparte vergunning). Dit gebeurt al tientallen jaren zo, vooral in het gebied rond Alba. Het is eigenlijk een “demonstratie”, geen echte commerciële jacht. Bij deze tours wordt meestal maar een paar truffels opgegraven (vaak 50–200 gram totaal). Dat is veel minder dan een professionele trifolau normaal in één nacht vindt. Vaak worden er zelfs truffels van tevoren een beetje “losgemaakt” of op een plek neergelegd waar de hond ze makkelijk vindt – puur voor de show. De echte serieuze jacht gebeurt nog steeds ’s nachts. De lokale trifolau gaan nog steeds midden in de nacht op pad op hun geheime plekjes. Dat is hun echte werk en inkomen. De dagtochten zijn vooral bedoeld voor toeristen en restaurants, en daar kijkt niemand echt moeilijk naar. https://www.tuber.it/en/
Was onze zoektocht dan show?
Nee, absoluut niet. We gingen op pad om 10:00 in de ochtend. Er lag sneeuw. Erg mooi maar net genoeg om toch op zoek te kunnen gaan. De honden sloegen aan bij een plek. Vooral de kleinste hond werd erg enthousiast en begon met graven. De trifolau gebruikte de Il sapìn / zappino (Een speciale kleine schop (30–45 cm lang) met een smal, plat blad (ca. 6–8 cm breed) en een houten handvat en Il gancio / crocchio (Een kleine haak of “truffelhaak”) om bladeren en aarde voorzichtig weg te schrapen zonder de truffel te raken. Het was een heel gevecht om bij de truffel te komen. Tijdens het scheppen rook kon je de truffel al goed ruiken maar het lukt maar niet om de truffel te vinden. Het zat diep en een wortel van een boom zat in de weg. Het zand bij de truffel rook erg sterk. Hoe dieper ze kwam met graven hoe intenser de geur. Na veel zweten en hard werken werd de truffel na 27 minuten pas gevonden. Ze baalde ervan dat ze een stukje van de truffel beschadigd had tijdens het scheppen maar ook had ze gehoopt dat het een grotere truffel was. Hij was platter dan verwacht. Daarna zijn er nog 2 witte truffels gevonden maar deze waren wel oppervlakkig aanwezig en snel gevonden.
Het totale gevonden gewicht was 45 gram. In een winkel kost dat ca 200,— maar truffelhunters krijgen de helft. De truffels gingen in een stoffen zak (de “tasca”). We wilden de grote gevonden witte truffel nog kopen maar we kregen te horen dat een truffel na vondst zo snel mogelijk gegeten moet worden. Ze kunnen wel het per post versturen. Dat gaan we zeker een keer doen! Mooie ervaring!
Wat nu vooral bij blijft is die heerlijke geur van verse witte truffel.
Na deze mooie ervaring zijn we over de mooie wegen met schitterende uitzichten o de besneeuwde wijngaarden gereden naar La Morra.
La Morra is een van de allerbekendste wijndorpen in de Langhe (Piemonte) en hoort bij de absolute top voor Barolo-wijn. Het is een prachtig middeleeuws dorpje boven op een heuvel met panoramisch uitzicht over de hele Barolo-streek.
Dit maakt La Morra vooral beroemd:
Barolo van wereldklasse
La Morra heeft ongeveer 25% van alle Barolo-wijngaarden (ruim 500 hectare). Veel van de allerduurste en meest geprezen Barolo’s komen hiervandaan.
De allerbeste “crucchi” (wijngaarden) binnen Barolo liggen (deels of volledig) in La Morra:
Brunate (deels ook in Barolo zelf)
Cerequio
La Serra
Rocche dell’Annunziata
Arborina
Gattera
Bricco Chiesa Deze cru-namen zie je vaak op de allerduurste flessen Barolo (€ 100 – € 500+).
Veel topproducenten hebben hier hun thuisbasis:
Renato Ratti (beroemd om zijn Rocche dell’Annunziata) https://www.ratti.com/en/
Elio Grasso (Gavarini Chiniera & Rüncot) https://www.eliograsso.it/en/
Mauro Veglio (Arborina, Gattera, Rocche dell’Annunziata) https://www.mauroveglio.com/en/
Enzo Boglietti (Brunate, Cerequio) https://enzoboglietti.com/?lang=en
Roberto Voerzio (Cerequio, La Serra, Brunate) https://www.robertovoerzio.com/en/
Vietti (Brunate, Cerequio) https://www.vietti.com/en/
En last but not least: een prachtig uitzichtspunt
En daar begonnen we! Het plein met het beroemde uitzicht heet Piazza Castello. Dit is het centrale, middeleeuwse plein in het hart van La Morra, waar vroeger het kasteel van de familie Falletti stond (dat in 1550 werd verwoest door de Fransen). Vandaag de dag is het een levendig plekje met cafés, de 18e-eeuwse klokkentoren (Torre Civica) en monumenten zoals het standbeeld van de wijnmaker.
Het schitterende uitzichtpunt op dit plein heeft de naam Belvedere di La Morra (of kortweg “het Belvedere”). Van hieruit heb je een panoramisch 360°-uitzicht over de hele Langhe-streek, inclusief de wijngaarden, de Tanaroval en op heldere dagen zelfs de besneeuwde Alpen. Het is een van de mooiste spots in Piemonte en staat bekend als het “balkon van de Langhe” (balcone delle Langhe) vanwege de adembenemende vergezichten.
Het is misschien wel het mooiste uitzicht dat ik ooit gezien heb en echt een must see locatie!
Na wat door het kleine dorp rondgelopen te hebben zijn we op zoek gegaan naar een lunchplek. We hadden niets gereserveerd en het was druk. We zijn terecht gekomen bij Osteria Le Vigne Bio. https://levignebio.com
We hebben heerlijke antipasta genomen en een fles wijn. Ook weer veel keuze maar we kozen voor een wijn met een zeldzame druif!
De wijn: Verduno Pelaverga DOC van Bel Colle
Deze fles is een Verduno Pelaverga DOC, https://www.belcolle.it/en/wine/verduno-pelaverga-doc/
een licht en aromatisch rood uit de Piedmont-regio in Italië. Het is gemaakt van 100% Pelaverga Piccolo-druiven, een zeldzame inheemse variëteit die bijna uitsluitend groeit in de heuvels rond het dorp Verduno (in de provincie Cuneo). Dit is een typische “oude Piedmontese wijn” die al eeuwen wordt gemaakt, maar pas sinds 1995 een officiële DOC-status heeft. Het is een van Italië’s kleinste DOC’s, met slechts rond de 200.000 flessen per jaar en maar 19 producenten.
Smaak en kenmerken:
Kleur: Helder robijnrood met een roze tint, dat bij veroudering een oranje gloed krijgt.
Aroma: Intens fruitig met noten van kersen, pruimen en rode bessen, plus kruidige accenten zoals witte peper en specerijen.
Smaak: Delicaat, fluweelzacht en fris met goede zuurgraad en een sappige afdronk van aardbei.
Alcohol: Rond de 14% vol.
Productie: De druiven worden met de hand geoogst, ontsteelt en gefermenteerd in roestvrijstalen tanks met een maceratie van 6-8 dagen op de schillen. Het rijpt 6 maanden op eigen gist in de tank, zonder houtrijping, voor behoud van frisheid. Geen geforceerde gisten; ze gebruiken inheemse varianten voor authenticiteit.
Pairing: Perfect bij charcuterie, paddenstoelgerechten, pasta’s of lichte vleesgerechten. Serveer op 16-18°C – ideaal voor een aperitief of informele maaltijd.
Het is een cultwijn onder liefhebbers vanwege zijn uniekheid: niet zwaar zoals Barolo, maar speels en spicy. Bel Colle is een van de grootste producenten ervan (tot 30.000 flessen in 2023), en ze hebben zelfs Chardonnay en Dolcetto-wijngaarden omgeruild voor meer Pelaverga.
Het wijnhuis: Bel Colle
https://www.belcolle.it/en/
Bel Colle (of Belcolle) is een historisch wijnhuis in Verduno, (daar waar we truffels gezocht hebben) op de grens met La Morra in de Langhe-heuvels – een UNESCO-werelderfgoedgebied bekend om zijn nobele wijnen. Het werd opgericht in 1978 door de broers Franco en Carlo Pontiglione samen met Giuseppe Priola, met als doel wijnen te maken die de schoonheid van de Langhe weerspiegelen. In 2015 nam de familie Bosio (vier generaties wijnmakers uit Santo Stefano Belbo) het over. Vandaag wordt het geleid door oenoloog Luca Bosio en Mario Albrito, die focussen op niet-invasieve vinificatie: respect voor traditie, inheemse gisten en duurzame landbouw (handpluk en biologische middelen).
Wijngaarden en portfolio:
Ze beheren 10 hectare wijngaarden verspreid over Barolo, Roero, Barbaresco, Langhe en Asti.
Bekende cru’s: Monvigliero en Bussia (voor Barolo DOCG), Pajorè (voor Barbaresco) en Borgo Castagni in Verduno.
Naast deze Pelaverga produceren ze iconen zoals Barolo DOCG, Barbera, Nebbiolo Langhe DOC, Arneis, Favorita en Nascetta – een mix van klassiekers en zeldzame inheemse druiven.
Filosofie: Elegante, frisse wijnen met finesse, zonder overmatige interventie. Ze zijn een symbool van de wedergeboorte van Verduno als wijngebied.
Het label op de fles toont een kunstwerk van Pinot Gallizio, een lokale schilder die de tradities van de Langhe adoreerde – een knipoog naar de culturele roots.
Geschiedenis van de Pelaverga-druif (Pelaverga Piccolo)
De Pelaverga is een van de oudste en zeldzaamste rode druiven van Piemonte. Er bestaan twee varianten: Pelaverga Grosso (vooral in de Saluzzo-vallei) en Pelaverga Piccolo (bijna uitsluitend in Verduno), die genetisch verschillend zijn.
Middeleeuwen en vroege vermeldingen
Eerste schriftelijke sporen dateren uit de 15e–16e eeuw. In archieven van Verduno en La Morra wordt een “verduzzo” of “perverga” genoemd als tafeldruif én wijndruif. In 1606 beschrijft de Piemontese agronoom Giovan Battista Croce (hofjuwelier van de Savoye-familie) een rode druif uit de Langhe die “Pelaverga” heet en een opvallende peperachtige smaak heeft.
18e eeuw – koninklijke wijn en aphrodisiac-mythe
In de 18e eeuw werd Pelaverga-wijn zeer gewaardeerd aan het hof van de Savoye in Turijn.
Er ontstond een legende dat de wijn een aphrodisiac-effect had (vooral bij mannen). Koning Vittorio Amedeo II zou flessen hebben laten aanrukken voor zijn liefdesavonturen. Of het waar is, weet niemand, maar de bijnaam “wijn van de zonde” of “vino da tromba” (letterlijk “trompetwijn”) bleef hangen in Verduno.
19e eeuw – bijna uitgestorven
Door de phylloxera-epidemie (eind 19e eeuw) en de opkomst van Nebbiolo (Barolo en Barbaresco) werd Pelaverga bijna volledig verlaten.Rond 1930 waren er nog maar enkele rijen over in Verduno. Veel boeren entten hun Pelaverga- stokken om op Nebbiolo.
Herontdekking vanaf de jaren 1970
De redding kwam van een handvol visionaire boeren in Verduno: Comm. G.B. Burlotto https://www.burlotto.com/azienda-vitivinicola/ (het oudste huis van Verduno, nog steeds een referentie) bleef altijd een kleine hoeveelheid maken.In de jaren ’70–’80 begonnen jonge wijnmakers zoals Diego Morra, Franco Bianco en later Castello di Verduno (onder leiding van Gabriella Burlotto) opnieuw aan te planten.
In 1995 kreeg de wijn eindelijk zijn eigen Verduno Pelaverga DOC (voorheen viel hij onder Langhe Rosso). Dit was cruciaal voor de erkenning en bescherming.
Huidige situatie (2025)
Slechts ± 23 hectare aangeplant (ter vergelijking: Barolo heeft > 2.000 ha).
19 producenten, waarvan de bekendste: Bel Colle, Castello di Verduno, G.B. Burlotto, Fratelli Alessandria, Diego Morra, Ascheri, Arnaldo Rivera.
De druif is genetisch uniek: onderzoek van de Universiteit van Turijn (2009–2013) toonde aan dat Pelaverga Piccolo geen nauwe verwantschap heeft met andere Piemontese druiven (behalve een verre link met Cari, een bijna uitgestorven ras uit Ligurië).
Waarom zo bijzonder?
De typische witte-peper-noot komt van rotundone, hetzelfde molecuul dat Syrah/Shiraz zijn peperigheid geeft – maar nergens in Italië zo uitgesproken als bij Pelaverga. De druif is extreem terroir-gebonden: buiten Verduno en een paar hectare in Rodello en La Morra geeft hij veel minder karakter.
Kort samengevat: van middeleeuwse hofwijn → bijna verdwenen → legendarische hergeboorte in de jaren ’90 → nu een van de meest begeerde niche-wijnen van Piemonte.
Als je ooit in Verduno bent: bijna elk restaurant serveert hem als huiswijn, en de locals vertellen je nog steeds met een knipoog over het “Viagra-effect” van vroeger.
Na de lunch de auto ingegaan en gereden naar de Cappella del Barolo (ook wel Cappella di Ss. Madonna delle Grazie of Cappella del Brunate genoemd), gelegen in de Brunate-wijngaard op de grens tussen La Morra en Barolo. https://ceretto.com/en/the-chapel-of-barolo
Dit is een van de meest gefotografeerde en iconische plekjes in de hele Langhe. Gebouwd in 1914 als schuilplaats voor wijngaardarbeiders tegen onweer (het stond er al lang voordat het beroemd werd). Het kapelletje is nooit ingewijd en heeft dus geen religieuze functie meer; het is een soort “seculiere” landmark. In 1999 kochten de broers Alessandro en Federico Ceretto (van het beroemde wijnhuis Ceretto) het kapelletje samen met de omliggende Brunate-wijngaard (een van de allerbeste cru’s voor Barolo). Ze vroegen de kunstenaars David Tremlett (binnenkant) en Sol LeWitt (buitenkant) om het volledig te beschilderen. Het resultaat is een explosie van kleur: buiten felgekleurde golven en vierkanten, binnen warme aardetinten. Het werd in 2000 voltooid. Helaas staat het gedeeltelijk in de steigers en konden we niet binnen kijken. Wel genoten van het uitzicht.
Maar nu we het toch hebben over wijnhuis Ceretto: dat werd onze volgende stop. Geen proeverij c.q. rondleiding omdat we dat niet geboekt hebben en daarom geen tijd voor hadden. Maar wel rondkijken bij het wijnhuis met het beroemde bouwwerk en in de shop. https://www.ceretto.com
Ceretto is een van de meest gerenommeerde en innovatieve families in de hele Barolo-streek. Opgericht in 1937 door Riccardo Ceretto in Alba (hij begon als eenvoudige druivenhandelaar). In de jaren ’70 en ’80 maakten zijn zonen Bruno en Marcello Ceretto het huis echt groot. Zij werden “The Barolo Brothers” genoemd: ze kochten de allerbeste wijngaarden op in een tijd dat bijna niemand dat deed. Vandaag (2025) staat de 3e generatie aan het roer: Alessandro, Federico, Lisa en Roberta Ceretto.
Ze zijn beroemd om drie dingen:
Topwijngaarden (single-vineyard Barolo’s en Barbaresco’s).
Duurzaamheid & biodynamie (ze zijn sinds 2010 volledig biologisch, sommige percelen biodynamisch).
Kunst & architectuur (ze investeren al 40 jaar in kunstprojecten en spectaculaire gebouwen).
Belangrijkste wijngaarden (de “heilige graal”)
Barolo: Bricco Rocche (Castiglione Falletto), Brunate (La Morra), Prapò (Serralunga), Bussia (Monforte)
Barbaresco: Asili en Bernadot (beide in Barbaresco)
Andere: Monsordo Bernardina (Alba – witte wijnen & experimenten), Blangè (Arneis), heilige graal van de Langhe.
Belangrijkste wijnen
Barolo Bricco Rocche, Brunate, Prapò
Barbaresco Asili, Bernadot
Blangè (de bekendste Arneis ter wereld)
Monsordo (rode en witte blends)
Heilige Graal van de Langhe (een “super-Langhe” van Nebbiolo, Barbera en Cabernet)
Waarom is Ceretto bijzonder:
Ze waren de eersten die single-vineyard Barolo’s op het etiket zetten (jaren ’70), lang voordat het mode werd.
Ze combineren absolute topkwaliteit met kunst, architectuur en duurzaamheid.
Ze maken geen “commerciële” wijnen; alles is beperkt en vaak snel uitverkocht.
Hun wijnen scoren consequent 95-100 punten bij Parker, Suckling, etc.
Via een lange oprit kom je bij het erg mooie wijnhuis. Monsordo Bernardina, een oud boerderijcomplex aan de rand van Alba (Loc. San Cassiano 34, 12051 Alba). Dit werd geleidelijk omgetoverd tot het kloppende hart van Ceretto: productiecentrum, kantoren, magazijn en toeristische hotspot. De naam “Monsordo” verwijst naar de heuvel (mons) en “Bernardina” naar een historische eigenaresse.
Fun fact: het domein is gelinkt aan een romantisch verhaal uit de 19e eeuw, waar koning Vittorio Emanuele II zijn geliefde Rosina Vercellana (bijgenaamd ‘de schone Rosina’) zou hebben ontmoet – een verboden liefde tussen adel en een eenvoudige wasvrouw, die inspireerde tot opera’s en legendes.
Je komt alleen maar binnen als je aanbelt. Bij de ingang meteen veel wijnvaten en dan kom je in de winkel. Het mooie uitzicht is het eerste dat opvalt! Vanuit de winkel loop je door naar een koepel. Deze is gebouwd in 2008-2009 als uitbreiding van de boerderij. Het lijkt op een zwevende druif (acino = bes/druif in het Italiaans) die uit de historische structuur ‘groeit’ en over de wijngaarden hangt. Het symboliseert Ceretto’s filosofie: wijn als levend kunstwerk, geworteld in traditie maar gericht op de toekomst.
Ontworpen door de Italiaanse architecten Marina Deabate en Luca Deabate (Studio Architetti Deabate). Het is een cantilevered (uitkragende) structuur van ca. 10 meter breed en 5-6 meter hoog, die naadloos overgaat in de boerderij via een tunnel. Inspiratie kwam uit de Napa Valley (VS), waar Ceretto zich liet inspireren door innovatieve wijnarchitectuur, maar met een Italiaanse twist: integratie in het UNESCO-beschermde heuvellandschap van de Langhe. Het project duurde 10 jaar ontwikkeling, met focus op duurzaamheid en licht. Materialen: het is ETFE, een hoogtechnologisch fluorpolymeer dat lichter is dan glas (slechts 1% van het gewicht), UV-bestendig en zelfreinigend. De ‘bubbel’ bestaat uit pneumatische kussens (twee ETFE-folie lagen gevuld met lucht), vastgeklemd door aluminium profielen en gedragen door een slanke structuur van roestvrij staal. Dit geeft een translucide effect: licht filtert zachtjes door, creërend privacy (je ziet schaduwen maar geen details) en een warme gloed, zonder de harde reflecties van glas. Het is energie-efficiënt (minder koeling nodig) en bestand tegen extreme weersomstandigheden – perfect voor het wisselvallige Piemonte-klimaat. Buiten is het bekleed met lokale materialen om te versmelten met de omgeving; binnen minimalistisch met hout en staal.
Weetje: Ze beheren 160 hectare wijngaarden, produceren ca. 900.000 flessen per jaar en zijn 100% biologisch gecertificeerd sinds 2015.
Hun Iconen
Barolo Bricco Rocche (100% Nebbiolo, monopole-cru): Complex, met rozen, kersen, truffels en tannines; rijpt 2 jaar in barrique + 1 in fles.
Barbaresco Asili: Elegante Nebbiolo met bloemen en specerijen.
Monsordo Langhe Rosso DOC (bio, blend van Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah): ‘New World’-stijl, met zwarte bessen, vanille en zachte tannines; 80% vinificatie, 20% terroir.
Blangé Arneis Langhe: Witte wijn van de geredde Arneis-druif; fris met citroen en bloemen (Ceretto produceert 15% van alle Arneis in de Langhe).
Andere: Barbera d’Alba, Dolcetto, en experimentele blends.
Het is niet zo gek dat dit wijnhuis op plaats 19 staat van The World 50 Best Vineyards van 2025
https://www.worldsbestvineyards.com/the-list/11-20/ceretto.html?utm_source=ig&utm_medium=social&utm_content=link_in_bio&fbclid=PAZnRzaAOTofFleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZA8xMjQwMjQ1NzQyODc0MTQAAadDhzu5Atdsq0ENu4oia5JEF8GywMr3648s_ObAM2NV4m7cnqPkAJy3xzeSGQ_aem_zG7hGnHF1LWS-GbwjhFJcQ
De complete lijst is hier te vinden. Misschien leuke tips om andere wijnhuizen te bezoeken. Hoeveel heb jij er al bezocht?
Helaas kan je zonder toer niet proeven. Op naar de volgende bestemming.
We gaan weer naar het centrum van Alba. Ieder jaar is er La Fiera Internazionale del Tartufo Bianco di Alba oftewel The International Alba White Truffle Fair https://www.fieradeltartufo.org/en/truffle-fair/
Dit jaar de 95e editie van 11 oktober tot 8 december. Het is de plek om de beste truffels uit de Langhe, Monferrato en Roero te ontdekken en te kopen. Hier kunnen liefhebbers truffels rechtstreeks kopen bij de Trifulao (truffeljagers) en erkende handelaren, met de steun en het toezicht van de Kwaliteitscommissie, die de authenticiteit en kwaliteit van het product waarborgt. De jury zit in het midden van de zaal en als je een witte truffel koopt kan je het laten controleren door deze jury.
In de 18e eeuw werd de Piëmontese truffel door alle Europese hoven beschouwd als een van de lekkerste gerechten. Een van de grote bewonderaars van deze "vrucht der aarde" was de musicus Gioacchino Rossini, die hem omschreef als "de Mozart onder de paddenstoelen". De Piëmontese witte truffel werd altijd beschouwd als de meest gewaardeerde, maar pas in de 20e eeuw verwierf de Alba-truffel wereldwijde bekendheid dankzij het ingenieuze promotiewerk van Giacomo Morra, een hotelier en restauranthouder uit Alba, die in 1933 terecht door de Times of London werd "gekroond" tot Koning der Truffels.
Ik had hierboven al wat verteld over de truffel maar omdat het zo een mooi natuurproduct is nog wat extra informatie. Truffel is een zelfstandig naamwoord dat de vruchtlichamen (sporocarpen) van schimmels uit het geslacht Tuber aanduidt, waarvan de hele levenscyclus zich in de aarde (ondergronds) afspeelt. Truffels moeten in symbiose leven met bepaalde bomen om de kostbare sporocarpen te produceren. De Alba Witte Truffel heeft een bolvorm, vaak afgeplat en onregelmatig, met een lichtgele of zelfs okerkleurige peridium. De gleba, met talrijke witte nerven, sterk vertakt, varieert van melkkleurig tot dieproze tot bruinachtig. De grootte is variabel. Hij wordt geoogst van de late zomer, de hele herfst tot de vroege winter. Het is een volkomen spontane paddenstoel: er bestaan tot op heden geen kweektechnieken.
Een truffeljager, vergezeld door zijn hond, gaat het bos in op zoek naar de kostbare ondergrondse paddenstoel, uitsluitend geleid door de neus en intuïtie van het dier, opgedaan door jarenlange ervaring. Het is het meest opwindende moment voor een truffelliefhebber. De Alba Witte Truffel groeit spontaan, in symbiose met specifieke bomen of struiken. Deze gebieden worden gekenmerkt door een uiterst delicaat ecologisch evenwicht, waaraan veel aandacht en landbouwkundige zorg moet worden besteed.
Op 1 oktober is het oogstseizoen van de Alba Witte Truffel officieel begonnen. Volgens de regionale wetgeving is de Alba Witte Truffel uit Piëmont tot en met 31 januari verkrijgbaar in restaurants, op markten en in winkels. Om een truffel te vinden, moet de truffelzoeker, of trifolao, vertrouwen op de onschatbare hulp van een hond met een zeer verfijnd reukvermogen, getraind om de geur van dit soort paddenstoel te detecteren, gecombineerd met de intuïtie die hij door jarenlange ervaring heeft opgedaan.
Nadat de hond de truffel heeft gevonden, wordt deze door de truffelzoeker uit de grond gehaald. Dit is een handeling waarbij de truffelzoeker een speciale schoffel gebruikt en die met de grootste zorgvuldigheid moet worden uitgevoerd. De handeling eindigt pas wanneer de verwijderde bovengrond opnieuw wordt verdicht om de extractie van de Tuber Magnatum Pico mogelijk te maken. Op de website van Centro Nazionale Studi Tartufo kan je alles vinden over de truffel, de soorten etc. https://www.tuber.it/en/
Erg interessant!
De markt is alleen op zaterdag en zondag open en als je toch in de buurt bent moet je erheen. Alleen al die geuren! maar het is niet alleen de truffel. Het zijn ook plaatselijke producten en ook de wijnen die er verkocht worden.
Je kan een wijnproeverij doen maar je kan ook heel veel wijnen per glas en per fles kopen. Mooie manier om te proberen en te proeven. Het is jammer dat we met het vliegtuig zijn en dat truffels snel gegeten moeten worden anders hadden we veel gekocht. Het is ook een ontmoetingsplek. Toevallig kwamen we nog wat oude bekenden tegen maar wel hadden ook leuk contact met een wijnkenner die vaak lezingen geeft bij het Wijngilde. Mooie verhalen die steeds mooier werden naarmate het wijnproeven langer duurde.
De wijnen worden ingeschonken door een officiële sommelier AIS (Associazione Italiana Sommelier), te zien aan de zilveren tastevin en de ketting met het AIS-embleem.
Wat hebben we er o.a. gedronken?
Barbera d’Alba Superiore DOC “Conca del Grillo” 2022 van het wijnhuis
Silvano Bolmida – Monforte d’Alba (Piemonte)
Dit is een van de mooiste, meest karaktervolle Barbera’s die je momenteel in Piemonte (en daarbuiten) kunt vinden.
Het wijnhuis: Silvano Bolmida
https://www.silvanobolmida.it/home
Locatie: Via Roma 41, Monforte d’Alba (CN), hart van de Barolo-zone, op de heuvelrug van Bussia (een van de beroemdste cru’s van Barolo).
Familiebedrijf: Silvano Bolmida (vinoloog en oenoloog) nam het domein in 1997 over van zijn vader.
Hij heeft ca. 7 hectare eigen wijngaarden + nog wat gehuurde percelen. Alles wordt met de hand gedaan; productie is klein en kwalitatief extreem hoog.
Filosofie: “Minimaal ingrijpen, maximaal respect voor terroir”. Biologisch in de praktijk (geen certificaat, want Silvano vindt dat papierwerk), geen chemische bestrijdingsmiddelen, geen geselecteerde gisten, lange schilinweking, rijping in grote Slavonische eiken vaten (nooit nieuw hout voor Barbera, alleen gebruikt hout of beton).
Reputatie: Onder wijnkenners een absolute cult-producent. Robert Parker, Wine Spectator, Gambero Rosso en Decanter geven zijn wijnen jaarlijks 92-96 punten. Hij maakt maar 4-5 verschillende wijnen, allemaal in kleine oplages (totaal ca. 35.000 flessen per jaar).
De wijngaard: Conca del Grillo
Betekenis naam: “Conca del Grillo” = “Kom van de Krekel”. Een kleine, komvormige wijngaard op 400-450 m hoogte, pal zuid/zuidwest, met een microklimaat dat warmer en droger is dan de omliggende hellingen.
Bodem: Helvetische kalk-klei (typisch Bussia), rijk aan fossielen, zeer goed drainerend. Dit geeft de Barbera meer structuur en bewaarpotentieel dan normaal.
Leeftijd stokken: 35-55 jaar oud (veel oude stokken, lage opbrengst: 45-50 hl/ha).
Druiven: 100 % Barbera.
De wijn: Barbera d’Alba Superiore “Conca del Grillo” 2022
https://www.silvanobolmida.it/about-3
Waarom “Superiore”: Minimaal 14% alcohol (deze heeft 14,5-15%) en 12 maanden rijping verplicht; deze rijpt 18-20 maanden in grote gebruikte eiken vaten + nog 6-8 maanden fles.
Kleur: Diep robijnrood met paarse reflexen.
Neus: Intens en complex: zwarte kersen, pruim, viooltjes, drop, een vleugje kreupelhout en een minerale (ijzer/kalk) toets die typisch is voor Bussia.
Smaak: Krachtig maar elegant, vol fruit, levendige zuren (Barbera-kenmerk), fluweelzachte tannines, lange afdronk met cacao en specerijen. Dit is géén fruitbommetje, maar een serieuze, gastronomische Barbera die 10-15 jaar kan ouderen.
Vergelijking: Denk aan een “mini-Barolo” qua structuur, maar met de drinkbaarheid en frisheid van Barbera. Veel mensen vinden dit de beste Barbera van Piemonte.
Scores 2022-vintage (stand november 2025):
95/100 – Vinous (Antonio Galloni)
94/100 – Wine Spectator
Tre Bicchieri – Gambero Rosso 2025
96/100 – DoctorWine (Daniele Cernilli)
Drinkadvies
Nu tot: 2025-2035 (piek rond 2028-2032)
Serveertemperatuur: 16-18 °C
Perfect bij: Wildzwijnragù, ossobuco, gerijpte kazen, truffelgerechten, of gewoon zo uit een groot glas.
Samenvatting in één zin
De “Conca del Grillo” van Silvano Bolmida is de Rolls-Royce onder de Barbera d’Alba’s: een kleine productie, perfecte wijngaard, traditioneel vakmanschap en een smaakdiepte die je normaal alleen bij top-Barolo’s verwacht – maar dan voor de helft van de prijs en meteen drinkbaar.
Over de D.O.C. hebben we hierboven al een uitleg gegeven.
Adriano Marco e Vittorio – Barbaresco Basarin 2021
https://www.adrianovini.it/en/barbaresco-docg-basarin
Het wijnhuis: Adriano Marco e Vittorio (San Rocco Seno d’Elvio / Neive)
Locatie: Via Albè 7, San Rocco Seno d’Elvio (technisch gemeente Alba), maar de wijngaarden liggen bijna volledig in Neive – inclusief de topcru Basarin.
Familie: Opgericht in 1993 door broers Marco en Vittorio Adriano, samen met vader Adriano (vandaar de naam). Vandaag nog steeds 100 % familie: Marco doet de wijngaard, Vittorio de kelder, hun vrouwen en kinderen helpen mee.
Oppervlakte: 18 hectare eigen wijngaarden (plus een paar gehuurde percelen). Alles in Neive en San Rocco.
Filosofie: “Wij maken wijn zoals onze grootvader het deed” – 100 % traditioneel, geen trucjes.
Geen chemische onkruidbestrijding
Geen geselecteerde gisten
Lange inweking op de schillen (30–45 dagen voor Nebbiolo)
Rijping uitsluitend in grote Slavonische eiken vaten (botte grande) van 20–50 hl, nooit nieuw hout, nooit barrique
Geen filtering of klaring als het niet nodig is
Productie: ± 120.000 flessen per jaar → kleinschalig maar zeer constant.
Reputatie: Een van de allerbeste traditionele producenten van de Langhe. Altijd 90–96 punten bij Vinous, Wine Spectator, Gambero Rosso (vaak Tre Bicchieri). Wordt door Italiaanse sommeliers gezien als “het schoolvoorbeeld van zuivere, klassieke Barbaresco”.
De wijngaard: Basarin (Neive)
Een van de mooiste en beroemdste cru’s van Neive (samen met Gallina en Serraboella).
Ligging: Zuid/zuidwest, amfitheater-vorm, 250–350 m hoogte → perfecte zon en koelte ’s nachts.
Bodem: Blauwachtige mergel (marni blu) met veel kalk en zand → geeft finesse en mineraliteit.
Leeftijd stokken: 25–60 jaar (veel oude stokken).
Oppervlakte van Adriano: ca. 4 hectare in het hart van Basarin → monopole-achtig perceel.
De wijn: Barbaresco Basarin 2021
https://www.adrianovini.it/barbaresco-docg-basarin
Druiven: 100 % Nebbiolo
Vinificatie:
Handmatige oogst (meestal begin oktober)
35–40 dagen schil inweking met overpompen
Gisting en malolactische fermentatie in beton
24–26 maanden rijping in grote Slavonische eiken vaten (30–50 hl)
Nog 8–12 maanden flesrijping
Alcohol: 14,5 %
Productie 2021: ca. 18.000 flessen
Proefnotities 2021 (stand november 2025)
Kleur: Klassiek doorschijnend granaat-rood (typisch voor traditionele stijl).
Neus: Zuiver en intens – rozen, klein rood fruit (framboos, aardbei), viooltjes, anijs, lichte balsamico en een minerale ziltigheid.
Mond: Medium body, ragfijne tannines, hoge maar perfect geïntegreerde zuren, lange afdronk met drop en rozenwater.
Dit is Barbaresco in zijn puurste, meest elegante vorm – geen spierballen, maar eindeloze lengte en verfijning.
Scores 2021
96/100 – Vinous (Antonio Galloni): “One of the most beautiful Barbarescos of the vintage”
95/100 – Wine Spectator
94/100 – James Suckling
Tre Bicchieri – Gambero Rosso 2025
96/100 – DoctorWine
Drinkvenster
Nu al prachtig (zeker na 2 uur karafferen), maar de 2021 heeft zoveel structuur en balans dat hij makkelijk 2035–2045 haalt. Piek rond 2028–2038.
Andere topwijnen van het huis (ter info)
Barbaresco Sanadaive (blend van verschillende percelen) – iets ronder
Barbera d’Alba Superiore
Langhe Nebbiolo
Dolcetto d’Alba
Witte wijnen: Langhe Bianco (Sauvignon-Riesling blend) en Moscato d’Asti
Samenvatting in één zin
De Basarin 2021 van Adriano Marco e Vittorio is een van de allerzuiverste, meest klassieke en elegante Barbaresco’s die je vandaag kunt kopen – een perfecte uitdrukking van de Neive-stijl, gemaakt door een familie die nog precies werkt zoals 50 jaar geleden.
Alles over Barbaresco Basarin DOCG
Wat is Basarin precies?
Officiële status: Een van de 66 erkende MGA’s (Menzione Geografiche Aggiuntive = extra geografische vermeldingen) binnen de Barbaresco DOCG.
Gemeente: Neive (provincie Cuneo), het oostelijkste en volgens velen elegantste deel van de Barbaresco-zone.
Oppervlakte: ca. 110 hectare (waarvan ± 90 ha beplant).
Hoogte: 220 – 380 meter boven zeeniveau.
Expositie: Perfect amfitheater, bijna volledig zuid- tot zuidwestgericht → veel zon, maar koelere nachten door hoogte en luchtstroom vanuit de Tanaro-vallei.
Bodem (dit maakt Basarin uniek)
Type: Blauw-grijze marni sant’agata fossili (kalkrijke mergel) met een hoog percentage zand (tot 40 % in de bovenlaag).
Gevolg:
Uitstekende drainage → nooit waterstress, zelfs in hete jaren
Veel kalk → hoge natuurlijke zuren en mineraliteit
Zand → fijnere tannines en meer parfum (vandaar de beroemde elegantie)
Basarin wordt vaak vergeleken met Vosne-Romanée in Bourgogne qua finesse en parfum.
Stijl van Basarin-wijnen (algemene kenmerken)
Kleur: Klassiek doorschijnend granaat (nooit inktzwart).
Neus: Rozen, viooltjes, klein rood fruit (framboos, aardbei), balsamico, anijs, soms een lichte minerale ziltigheid.
Mond: Medium body, ragfijne tannines, hoge maar perfect geïntegreerde zuren, zeer lange afdronk.
Tijd: Altijd de meest elegante en vroegst drinkbare van de grote Barbaresco-cru’s, maar met uitstekend bewaarpotentieel (20–40 jaar in topjaren).
Verschil met Barolo: Minder macht, meer parfum en finesse → “de vrouwelijke kant van Nebbiolo”.
Basarin is de meest Bourgondische cru van Barbaresco: altijd elegant, parfumrijk en verfijnd, met een unieke combinatie van frisheid en lengte die je nergens anders in de Langhe precies zo vindt.
Barbaresco Starderi DOCG 2021 van Azienda Agricola Icardi
https://www.icardivini.com/cgibin/en-barbaresco-starderi.pdf
Druiven: 100% Nebbiolo, handgeplukt begin oktober.
Vinificatie:
Zachte persing, gevolgd door spontane gisting met inheemse gisten (geen commerciële toevoegingen).
Maceratie op schillen: 30-45 dagen voor extractie van kleur en tannines.
Rijping: 21 maanden in tonneaux (grote vaten) van Frans eikenhout met lichte toasting (stadium 2), gevolgd door 16 maanden op fles. Geen filtering of klaring.
Alcohol: 14-14,5%.
Productie: Beperkt tot ca. 5.000 flessen – een exclusieve cuvée sinds 2018.
Proefnotities (voor 2021-vintage):
Kleur: Doorschijnend robijnrood met granaatreflexen.
Neus: Complex en aromatisch – zwarte besjam, framboos, pruim, zure kers, verse viooltjes, met hints van balsamico en witte peper.
Mond: Vol en gelaagd, met rijpe tannines die zacht en romig textuur geven maar compact en gefocust blijven.
Hoge zuren voor frisheid, medium body, lange afdronk met drop en specerijen. De 2021 (een klassiek, koel jaar) toont elegantie en potentieel, zonder overmatige power – perfect in balans voor gastronomische pairings.
(Gebaseerd op recente proeverijen; vergelijkbaar met oudere vintages zoals 2017, die “dicht en intens met rijp fruit en ronde tannines” scoort.)
Scores 2021 (stand november 2025):
94/100 – James Suckling: “Indrukwekkende dichtheid en intensiteit met veel rijp fruit, stevige frame van strakke, ronde tannines. Van biologisch geteelde druiven. Drink na 2025.”
92-94/100 – Wine Spectator (gemiddeld voor serie).
Tre Bicchieri – Gambero Rosso (voor topvintages in de lijn).
De 2021 wordt geprezen als een “klassieke Barbaresco” met toekomstbelofte, ideaal voor wie finesse zoekt.
Drinkvenster: Nu (na karafferen) tot 2035+, met piek rond 2028-2032. Serveer op 16-18°C.
Pairings: Perfect bij wild (zoals hert met truffels), gerijpte kazen, pasta met ragù, of risotto met paddenstoelen. Een echte herfst-/winterwijn.
Prijs (november 2025): €35-45 in Italië; €45-60 in Nederland/België (afhankelijk van importeur). Verkrijgbaar bij specialisten zoals Vivino of lokale wijnwinkels.
Het wijnhuis: Azienda Agricola Icardi https://www.icardivini.com/en/
Locatie: Via San Lazzaro 24, 12053 Castiglione Tinella (CN), in de provincie Cuneo, op de grens tussen de Langhe en Monferrato-regio’s in Piemonte (Italië). De kelder is deels uitgehouwen in tufsteen (vulkanisch gesteente) door de oprichters, wat een uniek, koel en historisch karakter geeft.
Geschiedenis: Het domein begon meer dan 100 jaar geleden (rond 1900) toen Lino Icardi de eerste wijnstokken plantte op een klein perceel. Oorspronkelijk verkochten ze de meeste druiven aan andere producenten en maakten ze alleen familie wijn. In de loop der jaren groeide het uit tot een volwaardig wijnhuis. Vandaag wordt het geleid door de derde generatie: broer en zus Claudio Icardi (oenoloog, verantwoordelijk voor de wijngaarden en biologische/biodynamische methodes) en Mariagrazia Icardi (verantwoordelijk voor de kelder en internationale promotie). Ze hebben sinds 2018 hun eigen Barbaresco en Barolo DOCG geïntroduceerd, na aankoop van topwijngaarden in de Langhe.
Oppervlakte en filosofie: Ca. 75 hectare wijngaarden, verspreid over Langhe, Monferrato en Asti.
Focus op organische en biodynamische teelt (sommige percelen zijn volledig biodynamisch, zonder chemische bestrijdingsmiddelen). Ze maken wijnen die elegant, fruitig en direct drinkbaar zijn – een mix van internationale aantrekkelijkheid en oude-wereld-traditie. Productie: ca. 500.000 flessen per jaar, met een breed assortiment van eenvoudige tot premium wijnen.
Reputatie: Bekend om consistente kwaliteit en toegankelijkheid. Scores vaak 90+ bij critici zoals James Suckling en Wine Spectator. Gambero Rosso noemt ze “jaar na jaar rijker aan karakter en originaliteit”. Ze exporteren wereldwijd en bieden tours met proeverijen in de historische kelder (reserveren aanbevolen).
Andere topwijnen: Montubert Barbaresco DOCG (elegant met zwarte bes en viooltjes), Surìsjvan Nebbiolo Langhe, Barbera d’Alba, en een witte blend “La Aurora” (Cortese met tropisch fruit).
De wijngaard: Starderi (Neive)
Status: Een erkende MGA-cru (Menzione Geografica Aggiuntiva) binnen de Barbaresco DOCG-zone, gelegen in de gemeente Neive (het oostelijkste deel van Barbaresco, bekend om elegantie).
Kenmerken: Zuid/zuidwest-ligging op 250-350 m hoogte, in een amfitheater-vorm voor optimale zon en koeling. Bodem: Blauw-grijze mergel (marni blu) met kalk en zand – zorgt voor drainage, mineraliteit en finesse. Leeftijd stokken: 35-40 jaar oud. Oppervlakte bij Icardi: Klein perceel (beperkte productie van ca. 5.000 flessen per jaar).
Waarom Starderi?: Deze cru staat voor parfumrijke, verfijnde Nebbiolo’s met rood fruit en zachte tannines – vaak de “vrouwelijke” tegenhanger van krachtigere cru’s zoals Rabajà.
Samenvatting in één zin
De Icardi Barbaresco Starderi 2021 is een elegante, fruitgedreven expressie van de Neive-cru, gemaakt door een eeuwenoud familiebedrijf dat traditie en biodynamica combineert tot een toegankelijke maar bewaarbare klassieker – ideaal voor wie Barbaresco’s finesse wil ontdekken zonder de prijs van een top-Barolo.
Op de Barbaresco DOCG kom ik later terug als ik vertel over ons bezoek aan Barbaresco.
Cantina del Nebbio – „Arenarium“ Roero Arneis DOCG 2024
https://cantinadelnebbiolo.com/en/roero-arneis-arenarium
De naam „Arenarium“ Verwijst naar de zandrijke bodem („arena“ = zand in het Latijn) die typisch is voor de Roero. Die zandbodems geven de Arneis-druif precies de frisheid, mineraliteit en elegante aroma’s waar de beste versies om bekend staan.
Deze wijn is afkomstig van de wijngaarden van Arneis, gecultiveerd op kalkrijke mergelgrond met zandsteenontsluitingen. De zachte persing van het vrije sap resulteert in een strogele wijn met een volle neus, rijk aan florale tonen. De smaak is zijdezacht, soepel en rijk aan minerale ondertonen.
DRUIVENRAS: 100% Arneis
WIJNGAARDEN: Guyot-geleidingssysteem, op kalkrijke mergelgrond met zandsteenontsluitingen.
LIGGING: Hellingen op het oosten, zuiden en westen
VINERING: Zachte persing, gecontroleerde fermentatie bij 15-18°C met een eindtemperatuur van 20-21°C en zorgvuldige vinificatie bij lage temperaturen en rijping op de fijne droesem. Handgeplukt, zachte persing, vergist en gerijpt op roestvrij staal (geen hout, geen malolactische gisting) → puur fruit en frisheid behouden
RIJPING: In roestvrij staal met daaropvolgende rijping op fles
PROEFNOTITIES: Strogele wijn met duidelijke groenige nuances. Een volle neus vol florale tonen, aromatische kruiden en exotisch fruit leidt naar een zijdezachte, soepele, rijke smaak met een weelderige afdronk met minerale ondertonen/ licht ziltig/steenachtig randje. In de neus: peer, witte perzik, acacia-bloemen, een beetje amandel en citrusbloesem
PARING: Perfect als aperitief, de ideale begeleider van zowel voorgerechten als gerechten met een zachte smaak, zoals witte risotto, gnocchi alla bava, en uitstekend bij vis- en schaaldiergerechten, vitello tonnato, bij antipasti van groenten, bij gegrilde gamba’s
SERVEERTEMPERATUUR 10 - 12 °C Alcohol rond de 13–13,5 %, maar voelt lichter door de frisheid
PUNTEN: Roero Arneis DOCG Arenarium 2024
Decanter 2025: 92 points
Italian Wine Reviews Kerin O'Keefe: 88 points
Vini Buoni d'Italia 2026 (Touring Club): 4 stars
Het Wijnhuis: Cantina del Nebbio is een kleinschalige, kwalitatieve coöperatie in de Roero (net ten noorden van Alba, links van de Tanaro-rivier). Ze werken alleen met leden die heel streng geselecteerd zijn en zeer lage opbrengsten hanteren. Daardoor zitten hun wijnen duidelijk een niveautje boven de gemiddelde coöperatieve Roero Arneis. https://cantinadelnebbiolo.com/en/home
De 180 leden beheren 340 hectare wijngaarden, waarvan 80% verspreid ligt op de heuvels van Roero en 20% in andere gebieden die zeer geschikt zijn voor fijne wijnbouw, zoals die van Barbaresco en Barolo, Dolcetto en Moscato. Tegenwoordig omvat het wijnbouwpatrimonium van de leden van Cantina del Nebbiolo zo'n 300 hectare gespecialiseerde wijngaarden, waar traditionele Piëmontese druivensoorten de boventoon voeren: Nebbiolo, Barbera en Dolcetto onder de zwarte druiven, Arneis, Favorita, Nascetta en Moscato onder de witte druiven.
Alles wat je moet weten over Roero Arneis DOCG
Waar ligt Roero Arneis?
Ten noordwesten van Alba, aan de linkeroever van de Tanaro-rivier (tegenover Barolo/Barbaresco die aan de rechteroever liggen). 24 gemeenten, waarvan Canale, Vezza d’Alba, Santo Stefano Roero, Montà, Corneliano d’Alba en Piobesi d’Alba de bekendste zijn. Heuvelachtig, met steile hellingen en vaak heel zandrijke bodems (tot 80-90% zand). Dat is cruciaal voor de stijl.
De druif: Arneis
Inheemse witte druif uit Piemonte, bijna uitgestorven in de jaren ’70–’80.
Letterlijke betekenis: “kleine lastpost” (in Piemontees dialect), want hij rijpt ongelijkmatig en is gevoelig voor ziektes.
Wordt ook wel Barolo Bianco of Nebbiolo Bianco genoemd in oude teksten (vroeger plantten boeren een paar rijen Arneis tussen de Nebbiolo om vogels af te leiden en om de tannines van rode wijn zachter te maken door mee te vergisten).
Geschiedenis in vogelvlucht
Jaren ’70: nog maar een paar hectare over, bijna verdwenen.
1985: Alfredo Currado (Vietti) en Bruno Giacosa maken de eerste moderne, droge Arneis → enorme hype.
2004: Roero Arneis krijgt DOCG-status (eerder was het gewoon Roero DOC).
2010-heden: een van de snelst groeiende witte kwaliteitswijnen van Italië.
De officiële regels van Roero Arneis DOCG
100 % Arneis (vroeger mocht er tot 5 % andere druiven bij, nu niet meer)
Minimum 95 % van de druiven moet uit de Roero-zone komen
Maximaal rendement: 70 hl/ha (in praktijk vaak lager bij de betere producenten: 45–55 hl/ha)
Minimaal 4 maanden op fles voor verkoop
Er bestaat ook een Roero Arneis Spumante DOCG (brut of extra-brut, vaak méthode traditionnelle)
De twee hoofd-stijlen
De “klassieke” frisse stijl (90 % van de productie)
– Alleen roestvrij staal
– Geen malolactische gisting
– Bloemig, peer, perzik, citrus, amandel-bitters
– Drinken binnen 1–3 jaar na de oogst
(Voorbeelden: Malvirà “Vigna Renesio”, Monchiero Carbone “Regal”, Deltetto, Cantina del Nebbio “Arenarium”)
De “serieuze” houtgerijpte stijl (slechts een handjevol producenten)
– Gedeeltelijke vergisting/rijping op barrique of grote vaten
– Romiger, complexer, vaak 5–10 jaar bewaarpotentieel
(Voorbeelden: Deltetto “San Michele”, Malvirà “Trinità” Riserva, Filippo Gallino “Bric Valdiana”)
Top Crus en Top Producenten van Roero Arneis DOCG
Op basis van recente bronnen en wijngidsen (zoals Gambero Rosso, Wine Spectator en lokale experts) heb ik de top crus (specifieke wijngaarden of MGA’s) en top producenten samengesteld. Roero Arneis heeft een beperkt aantal officiële “crus” (Menzioni Geografiche Aggiuntive), maar de beste komen uit zandrijke hellingen in gemeenten als Canale, Vezza d’Alba en Monteu Roero. Ik zet ze onder elkaar in een overzichtelijke lijst. Voor elke cru noem ik een paar iconische producenten die er wijnen van maken.
Top Crus (met kenmerken)
Renesio (Canale): Bekend om elegantie, mineraliteit en bloemenaroma’s; ideaal voor lange rijping.
Sru (Vezza d’Alba): Frisse, citrusrijke stijl met amandeltoets; zandbodems geven finesse.
Saglietto (Canale): Krachtig en aromatisch, met peer en witte bloemen; goede structuur.
San Michele a Trinità (Canale): Complex en kruidig, met hints van specerijen; top voor riserva’s.
Mombeltramo (Canale): Volle body, tropisch fruit; zand-kalk mengsel voor balans.
Genestreto (Priocca): Delicaat en bloemig, met zilte mineraliteit; vroeg rijpend terroir.
Monbirone (Monteu Roero): Rijp en romig, met perziknoten; warmer microklimaat.
Loreto (Montà d’Alba): Uniek met skin-contact potentieel; exotisch en kruidig.
Top Producenten (met kenmerkende cuvées)
Malvirà: Pioniers met Vigna Renesio en Trinità Riserva; elegant en terroir-gericht. https://www.malvira.com/en/
Deltetto: Moderne stijl met San Michele; houtrijping voor complexiteit. https://www.deltetto.com/en/
Monchiero Carbone: Regal en Sru; klassiek fris met prijs-kwaliteit top. https://www.monchierocarbone.com/en/
Vietti: De “uitvinders” van moderne Arneis; puur en aromatisch sinds 1967. https://www.vietti.com/en/
Filippo Gallino: Bric Valdiana; houtgerijpt, vol en bewaarpotentieel. https://filippogallino.com/en/home-english/
Cantina del Nebbiolo: Arenarium; mineraal en puur, uit zandbodems. https://cantinadelnebbiolo.com/en/home
Demarie: Organische Arneis; charmant en fruitig, met hoge scores (90+ pts). https://demarie.com/en/
Pelassa: Tucci; cool-climate frisheid uit Montà d’Alba. https://www.pelassa.com/en/
Cascina delle Rose: Renesio Incisa; nuanced en langlevend. https://www.cascinadellerose.it/en/
Bruno Giacosa: Historische Arneis; verfijnd en zeldzaam, topkwaliteit. https://brunogiacosa.it/it/index.php
Waarom is Roero Arneis zo populair bij sommeliers?
Veel body en structuur voor een “lichte” witte wijn (vaak 13,5–14,5 % alcohol)
Frisse zuren én rijp fruit → breed inzetbaar bij eten
Uitgesproken mineraliteit door de zandbodems
Veel prijs/kwaliteit: een echt goede fles kost zelden meer dan €20–25
Perfecte foodpairings
• Vitello tonnato
• Risotto met kruiden of paddenstoelen
• Gegrilde gamba’s of inktvis
• Gepocheerde vis met lichte saus
• Zachte en halfharde kazen (geen blauwe kaas)
• Als aperitief met wat olijven of amandelen
De beste jaargangen van de laatste 15 jaar
2024 → uitmuntend (fris, aromatisch, perfecte balans)
2023 → zeer goed
2022 → goed tot zeer goed
2021 → uitstekend (iets rijper)
2020 → topjaar (rijke, maar frisse wijnen)
2019 → topjaar
2017 → warm, iets minder zuren
2016 → klassiek goed
Kort samengevat: Roero Arneis DOCG is momenteel een van de spannendste en meest onderschatte witte wijnen van Italië.
Even tussendoor wat anders: BAROLO CHINATO van Marcarini https://marcarini.it/en/
Wat is Barolo Chinato precies?
Barolo Chinato is een klassieke, versterkte en gearomatiseerde wijn uit Piemonte – een soort “Piemontese vermouth”, maar dan op basis van echte Barolo in plaats van een neutrale wijn.
Basiswijn: echte Barolo DOCG (100 % Nebbiolo), meestal een blend van verschillende crus en jaargangen van de producent.
Versterkt met alcohol tot ongeveer 16–18 % vol.
Gearomatiseerd met een geheime infusie van kruiden en specerijen, waarvan de allerbelangrijkste kinabast (vandaar “Chinato”) is. Dat geeft de typische bittere toon (zoals in Chinotto-frisdrank of Campari).
Andere klassieke ingrediënten: gentiaanwortel, rabarber, kardemom, kaneel, kruidnagel, vanille, soms een beetje suiker.
Smaakprofiel van Marcarini Barolo Chinato
https://marcarini.it/wp-content/uploads/2024/03/Barolo_chinato_EN.pdf
Donker robijnrood
Intense aroma’s van kersenlikeur, bittere sinaasappel, kruiden, kaneel, nootmuskaat, pure chocolade en die typische kinabitter. In de mond zoet-bitter in balans (niet overdreven zoet), warm, lang en verwarmend
Perfect als digestivo, maar ook fantastisch bij pure chocolade, oude kaas (bijv. Castelmagno of gorgonzola dolce), of gewoon puur in een klein glaasje na het eten.
Marcarini’s versie
Marcarini (uit La Morra) maakt een van de allerbeste en meest klassieke Barolo Chinato’s die er zijn. Hun recept is al meer dan 100 jaar oud en wordt nog steeds met de hand gemaakt.
Hoe drink je hem?
Licht gekoeld (14–16 °C) of op kamertemperatuur
Klein wijnglaasje of tumbler
Eventueel één ijsklontje (doen steeds meer topbars)
Een schijfje gedroogde sinaasappel erbij is prachtig
Alles over Wijnhuis Marcarini (ook wel Poderi Marcarini)
Volledige naam: Poderi Marcarini di Bricotto Manuel
Locatie: La Morra (hart van de Barolo-zone), Piemonte
Opgericht: 19e eeuw (exacte startdatum niet bekend, maar al zeker actief rond 1870)
Huidige eigenaar/beheerder: Manuel Marchetti (samen met zijn zus Elisa en moeder Luisa)
Belangrijkste feiten & stijl
Een van de allerklassiekste, meest traditionele huizen in Barolo.
Altijd al zeer gerespecteerd onder kenners, maar nooit echt “hype” geweest → daardoor nog steeds zeer eerlijk geprijsd voor de kwaliteit.
Slechts 2 Barolo-cru’s in bezit, maar wel twee van de allerbeste en historisch belangrijkste:
1. Brunate (La Morra) – zuid/zuid-oost expositie, kalkrijke bodem → elegante, parfumrijke Barolo’s met rozen, teer en balsamico.
2. La Serra (La Morra) – zuidoost, iets hoger en koeler → strakkere, mineralere, langer bewaarbaar.
De wijnen waar ze beroemd om zijn
• Barolo Brunate (topjaren krijgen vaak 95–98 punten)
• Barolo La Serra (iets strakker en mineraler dan Brunate)
• Barolo Chinato (zoals de fles) – een van de 3–4 absolute referenties wereldwijd
• Barbera d’Alba “Ciabot Camerà”
• Nebbiolo d’Alba “Boschi di Berri” (gemaakt van jonge Brunate-stokken)
• Dolcetto d’Alba “Boschi di Berri”
• Roero Arneis (zeer goed, maar niet hun hoofdproduct)
Leuk om te weten
Het domein ligt pal naast de beroemde Cappella di Brunate (het kleurrijke kapelletje dat je op duizenden foto’s ziet en waar ik het hierboven al over verteld heb).
Manuel Marchetti is een van de rustigste, meest bescheiden wijnmakers in de hele Langhe – hij laat liever de wijnen spreken.
Ze maken maar ongeveer 90.000 flessen per jaar → echt een kleinschalig familiebedrijf.
Kort samengevat: Marcarini is een van de laatste echte traditionalisten in Barolo. Geen bling, geen hoge scores door power en nieuw hout, maar pure, tijdloze, terroirgedreven Barolo’s en een van de allerbeste Barolo Chinato’s ter wereld.
Vlak voor we weg zouden gaan zag ik opeens in mijn ooghoeken een etiket dan me opviel. Ik had deze al eens eerder gezien maar waar. Snel wist ik het weer.
Wine Spectator's Top 100 Lists 2025. Elk jaar beoordelen de redacteuren van Wine Spectator de wijnen die de afgelopen 12 maanden zijn beoordeeld en selecteren ze de Top 100 op basis van kwaliteit, prijs, verkrijgbaarheid en enthousiasme. Deze jaarlijkse lijst bekroont succesvolle wijnhuizen, regio's en jaargangen over de hele wereld. De volledige Top 100 van 2025 werd op 17 november bekendgemaakt. Dus vlak voor onze reis naar Alba. De wijn die ik zag was de wijn die op de 7e plaats staat van de lijst (en ook de beste is van Italie):
Produttori del Barbaresco
https://www.produttoridelbarbaresco.com
Barbaresco 2021
Deze wijn heeft 94 punten gekregen
Ook al was de beschikbare fles uit 2022. Deze moest en zou ik proeven.
Kijk voor de video en de lijst:
https://top100.winespectator.com/2025/video/?play=7
https://top100-list.winespectator.com/?_gl=1*uhfjwt*_gcl_au*MTg1MzA5NzA3LjE3NjM4ODQ0MzM.*_ga*MjExNTUxNjA3OC4xNzYzODg0NDMy*_ga_65Y4BX4L8M*czE3NjM4ODQ0MzIkbzEkZzEkdDE3NjM4ODQ1NDEkajM0JGwwJGgw
Na het kopen van de fles hebben we er met z’n 5-en heerlijk van genoten. 2022 was nog wat jong maar je proefde dat het een goede wijn is en een heerlijke wijn kan worden.
Over het wijnhuis en Barbaresco vertel ik je later omdat we ook nog naar Barbaresco gaan.
Na zo een drukke maar mooie dag waren we toe aan een mooie afsluiting met (weer) een goed diner.
Via de Michelin Gids kwamen we terecht bij:
Restaurant ENOCLUB
https://guide.michelin.com/nl/nl/piemonte/alba/restaurant/enoclub
https://enoclub.net
Geen idee eigenlijk wat we gereserveerd hadden (vast geen straf met een Michelin vermelding) maar er was verder niets meer te vinden zo op het late moment. Bij aankomst aan het mooie plein was de entree van het restaurant niet erg gezellig. Je moest ook aanbellen en dat voelde wat vreemd. Daarna met de trap naar beneden. En dat was verrassend. In de kelder was het opeens gezellig, luxe en mooi. Gemetselde gewelven/plafonds en mooi opgedekte tafels. En natuurlijk weer die heerlijke gerechten op de kaart.
We namen het Menu Degustazione, 4 gangen voor € 55.—.
Patata di Mombarcaro fondente & Tartufa Nero
ASgnolotti del “Plin” & Sugo d’arrosto
Reale di vitella Fassona “Madama Bianca” brasato al Barolo & Creme di Sedano Rapa
Bonet Tradizionale Piemontese
Alleen de Italiaanse namen klinken al heerlijk maar dat was het ook.
De vrouwelijke tafelgenoten namen een gerecht met natuurlijk witte truffel.
De witte truffel kwam eerst aan tafel om te laten zien en om een keuze uit te maken. De eigenaar van het restaurant gaf een toelichting en bij het gerecht werd de witte truffel aan tafel geschaafd.
Wederom die heerlijke verse truffel lucht! Het is en blijft een bijzonder product!
Bij het eten moest natuurlijk weer een mooie fles wijn. Wat een wijnkaart heeft dit restaurant. Helaas staat de wijnkaart niet online om dat te laten zien. De suggestie van de ober was een te dure fles wijn. Maar vervolgens hebben we de 2e aanbevolen fles genomen.
Barbera d’Alba ‘Bricco del Cuculo’ 2021
https://www.cantinecastellodiverduno.it/en/portfolio/barbera-dalba-bricco-del-cuculo/
Deze wijn is een parel uit het assortiment, gemaakt van 100% Barbera-druiven. Het label “Bricco del Cuculo” verwijst naar de wijngaard “Bricco del Cuculo” (de ‘Hilledal van de Koekoek’), een helling in Barbaresco met tri-orientatie (oost, zuid, west) op de top van een heuvel. Dit terroir zorgt voor optimale zonblootstelling en frisheid. Over de Barbera D’Alba DOC hebben we het al gehad en hoeft geen toelichting meer.
Productiedetails
Jaargang 2021: Uitstekend in Piemonte – warm maar met koele nachten, resulterend in geconcentreerde, frisse vruchten. Alcohol: ca. 14%.
Oogst en vinificatie: Handmatige oogst eind september. Maceratie op schil in roestvrijstalen tanks voor 15 dagen (submerged cap). Rijping: 14 maanden in eikenhouten vaten (grote fusten), gevolgd door botteling zonder filtering. Minimale interventie voor behoud van terroir.
Bodem en opbrengst: Kalk-klei met witte aarde; lage opbrengsten voor concentratie.
Smaakprofiel
Uiterlijk: Intens robijnrood, met goede viscositeit (dikke tranen in het glas).
Neus: Complex en aromatisch: zwarte kersen, bosbessen, pruimen, morellen, bramen, plus specerijen (kaneel, vanille, oosterse kruiden), peper en een hint van leer/licorize.
Smaak: Droog, gestructureerd en fris. Middelzware body met zachte tannines, levendige zuren (typisch voor Barbera), en een lange afdronk met rode vruchten en specerijen. Niet zwaar, maar elegant en evenwichtig – perfect voor jong drinken.
Pairing: Ideaal bij gegrild of gestoofd rood vlees, pasta met ragù, pizza, of belegen kazen. Serveer op 16-18°C; decanteer 30-60 min voor optimaal bouquet.
Hoog gewaardeerd voor zuiverheid en frisheid (vaak 88-92/100 bij critici zoals Wine Spectator of Vinous). Goed bewaarbaar tot 2026-2028.
Het Wijnhuis: Castello di Verduno https://www.cantinecastellodiverduno.it/en/
Het Castello di Verduno is een historisch en iconisch wijnhuis uit de regio Piemonte in Noord-Italië, specifiek gelegen in de heuvels van de Langhe. Het domein combineert een rijke geschiedenis met een focus op traditionele vinificatie en hoogwaardige druiven uit gerenommeerde cru’s.
Geschiedenis
Oorsprong en kasteel: Het kasteel van Verduno werd gebouwd in de vroege 16e eeuw (rond 1500) door de familie Cerrato. In 1631 kwam het onder jurisdictie van het Huis van Savoye, en later werd het herbouwd naar een ontwerp van de beroemde architect Filippo Juvarra. In 1838 kocht koning Carlo Alberto van Savoye het kasteel en vertrouwde het beheer toe aan de generaals en oenoloog Carlo Staglieno. Hier werden voor het eerst Nebbiolo-druiven gevinificeerd volgens moderne methoden, wat de basis legde voor hedendaagse Barolo-wijnen.
Moderne tijd: In 1909 kocht de familie Burlotto het kasteel. Na de Tweede Wereldoorlog, in 1950, keerde commandant Giovanni Battista Burlotto terug uit Eritrea en transformeerden hij en zijn familie het kasteel tot een food & wine-bestemming met hotel, restaurant, boerderij en kelder. Vandaag wordt het gerund door zijn drie dochters – Gabriella, Elisa en Liliana Burlotto – samen met hun families, en Gabriella’s man Franco Bianco (van de Barbaresco-kant). In 2000 sloot de getalenteerde oenoloog Mario Andrion zich aan, die de wijnen sindsdien leidt.
Familiebanden: Door het huwelijk van Gabriella Burlotto met Franco Bianco (uit een Barbaresco-familie, voorheen Luigi Bianco) verkreeg het domein waardevolle wijngaarden in Rabajà, een van de top-cru’s van Barbaresco. Het wijnhuis verenigt nu twee kelders: één onder het kasteel in Verduno (Barolo-zone) en één nabij Rabajà in Barbaresco.
Het domein omvat ook een hotel (Real Castello di Verduno met luxe kamers en geheime tuinen), een restaurant en een distilleerderij voor grappa. De focus ligt op respect voor de natuur en traditie, met een filosofie van minimale interventie in de kelder en zorgvuldige wijngaardbehandeling.
Wijngaarden en Productie
Locatie en grootte: Ongeveer 10 hectare wijngaarden verspreid over Verduno (noordelijkste commune van Barolo, met warme dagen en koele nachten door de Tanaro-rivier) en Barbaresco. Bodem: kalk-klei (Marne di Sant’Agata) en witte kalkgrond, ideaal voor elegante wijnen.
Druivensoorten: Vooral Nebbiolo (voor Barolo en Barbaresco), maar ook Barbera, Dolcetto, Pelaverga Piccolo (uniek voor Verduno; het domein plantte in 1972 de eerste pure wijngaarden) en Freisa.
Vinificatie: Traditioneel. Oogst handmatig eind september. Fermentatie in open vaten of roestvrijstalen tanks, met maceratie van 10-15 dagen. Voor premium wijnen: lange rijping in grote Slavonische eikenhouten vaten (slavonia oak botti), vaak langer dan het minimum (bijv. 18 maanden voor Barbaresco i.p.v. 12). Geen filtering voor veel wijnen, en inheemse gisten. Jaarlijkse productie: beperkt, gericht op kwaliteit.
Duurzaamheid: Biologische aanpak met respect voor de plant; snoeien en uitdunnen voor optimale rijping. Het domein produceert ook grappa uit Nebbiolo- en Pelaverga-pomace.
Wijnen en Portfolio
Het assortiment omvat klassiekers uit de Langhe, met nadruk op terroir-expressie:
Barolo: Bijv. Barolo ‘Monvigliero’ of ‘Massara’ (elegant, met tonen van kersen, viooltjes en specerijen; rijpt 3+ jaar).
Barbaresco: Van cru’s zoals Rabajà, Faset en Rabajà-Bas (fris, met rode bessen, rozen en sandelhout; krachtig maar elegant).
Verduno Pelaverga: Unieke, lichte rode wijn van Pelaverga Piccolo (licht robijnrood, met peper, kersen en viooltjes; lijkt op Grignolino).
Andere: Dolcetto d’Alba, Langhe Nebbiolo, en rode blends. De wijnen worden geprezen om hun frisheid, finesse en verouderingspotentieel. Recente jaargangen zoals 2015 en 2021 scoren hoog (90+ punten bij critici).
Omdat we het toch niet konden laten om bij het dessert nog een klein drankje te doen namen we een Moscato D’Asti.
Paolo Saracco – Moscato d’Asti DOCG 2024
https://paolosaracco.it/en/
Dit is een van de allerbekendste en meest geliefde Moscato d’Asti ter wereld.
Het huis Paolo Saracco wordt niet voor niets “The King of Moscato” genoemd.
Wijnhuis: Cantina Paolo Saracco
Locatie: Castiglione Tinella (provincie Cuneo), het hart van het Moscato d’Asti-gebied in Piemonte, Italië.
Eigenaar/oenoog: Paolo Saracco zelf (derde generatie). Hij nam het bedrijf in 1988 over van zijn grootvader en vader en tilde het naar absolute wereldtop.
Oppervlakte: ± 52 hectare eigen wijngaarden, allemaal op steile hellingen tussen 300 en 450 meter hoogte.
Filosofie: Alleen Moscato Bianco-druiven van de allerbeste percelen, lage opbrengsten (max. 55-60 hl/ha i.p.v. de toegestane 100 hl/ha), alles handgeplukt in meerdere plukgangen.
Duurzaam: Officieel biologisch gecertificeerd sinds 2020, geen herbiciden, alleen koper en zwavel.
Productie: Ongeveer 650.000 flessen per jaar, waarvan ruim 80 % Moscato d’Asti (de rest een piepklein beetje Piemonte Chardonnay en een experimentele droge Moscato).
De wijn zelf: Moscato d’Asti DOCG “Saracco” 2024
https://paolosaracco.it/en/wines-saracco-piedmont/moscato-d-asti-docg-saracco
Druif: 100 % Moscato Bianco (ook wel Moscato di Canelli genoemd)
Alcohol: 5,5 % (altijd rond de 5-6 %) – heerlijk laag!
Restzoet: ± 130-140 g/l (lichtzoet, perfect in balans met de zuren)
Vinificatie:
Druiven worden gekoeld bewaard en zacht geperst.
Gisting in roestvrijstalen tanks onder druk bij lage temperatuur (tot ± 5,5 % alcohol).
Daarna wordt de gisting gestopt door koeling en filtering → de natuurlijke koolzuur (frizzante) blijft in de fles.
Geen malolactische gisting → behoud van frisse zuren.
Kleur: Helder strogeel met lichtgroene reflecties.
Neus: Explosief aromatisch: witte perzik, abrikoos, acacia- en oranjebloesem, verse druiven, vlierbloesem, een vleugje salie en munt.
Smaak: Zoet maar superfris, parelend (leggero perlage), romig mondgevoel, lange afdronk met citrus en bloesem. Echt “slok-op-slok”-wijn.
Serveertemperatuur: 6-8 °C (goed koud!)
Wanneer drinken: Nu al perfect (2024 is net gebotteld), maar blijft makkelijk 2-3 jaar top.
Perfect bij
Alle klassieke Italiaanse desserts: panettone, zabaglione, amandelgebak, perzik- of abrikozengebak
Blauwaderkazen (gorgonzola dolce!)
Als aperitief of bij een fruitdessert
Gewoon zo uit het glas op een zonnig terras – dit is zomer in een fles.
Prijzen & reputatie
Jaar in jaar uit 90-94 punten bij Wine Spectator, Decanter, Gambero Rosso (regelmatig Tre Bicchieri), Falstaff, etc.
Vaak verkozen tot “beste Moscato d’Asti ter wereld” in blinde proeverijen.
Winkelprijs 2024: €10-14 in Italië, €14-18 in Nederland/België (zeer eerlijk voor de kwaliteit).
Leuke weetjes
Het kleurrijke label met de druiventrossen is ontworpen door de Italiaanse kunstenaar Ugo Nespolo (vandaar die vrolijke, bijna psychedelische trossen).
Saracco is de grootste onafhankelijke producent van Moscato d’Asti die alleen eigen druiven gebruikt – bijna iedereen anders koopt druiven bij.
In Italië wordt hij gewoon “il Moscato” genoemd: als je in een goed restaurant Moscato bestelt zonder meer, krijg je vaak automatisch Saracco.
Kort samengevat: Dit is de absolute benchmark voor Moscato d’Asti. Licht, zoet, bruisend, waanzinnig aromatisch en ongelooflijk verslavend lekker. Een fles die altijd een glimlach op je gezicht tovert.
Hieronder alle officiële regels en eisen van de Moscato d’Asti DOCG (volgens het huidige disciplinare, laatst gewijzigd in 2023).
Geografisch gebied
Alleen de gemeenten in de provincies Asti, Cuneo en Alessandria die binnen het historische Moscato-gebied vallen.
In totaal 52 gemeenten, waarvan de kern: Castiglione Tinella, Calamandrana, Calosso, Canelli, Cassinasco, Coazzolo, Costigliole d’Asti, Mango, Neive, Neviglie, Santo Stefano Belbo, Strevi, etc.
De allerbeste hellingen liggen rond Canelli, Santo Stefano Belbo en Castiglione Tinella (hier komen de meeste 90+-wijnen vandaan).
Enige toegestane druif
100 % Moscato Bianco (ook wel Moscato di Canelli genoemd).
Geen andere druiven toegestaan, zelfs geen vleugje.
Technische eisen van de wijn en wijngaard regels
Officiële regels en eisen Moscato d’Asti DOCG (huidig disciplinare 2023)
Druivensoort
100 % Moscato Bianco (Moscato di Canelli)
Geografisch gebied
52 gemeenten in de provincies Asti, Cuneo en Alessandria (o.a. Canelli, Santo Stefano Belbo, Castiglione Tinella, Calosso, Strevi, Mango, Neviglie, etc.)
Subzone Canelli (strengere regels)
Alleen de 4 gemeenten Canelli, Castiglione Tinella, Calosso en Cassinasco
Maximale opbrengst wijngaard
Standaard: 10.000 kg druiven per hectare
Subzone Canelli: 9.000 kg druiven per hectare
Maximale opbrengst wijn
Standaard: 6.500 liter per hectare (65 % rendement)
Subzone Canelli: 5.850 liter per hectare
Minimale aanplantdichtheid
3.300 stokken per hectare
Toegestane snoeivormen
Guyot of cappuccina (omgekeerde boog)
Gerealiseerd alcoholgehalte
Minimaal 4,5 % – maximaal 6,5 % vol
Totaal alcoholisch potentieel (gerealiseerd + potentiëel)
Minimaal 11 % vol
Restsuiker
Minimaal 90 g/l (in praktijk meestal 120-150 g/l)
Totale zuurgraad
Standaard: minimaal 5,0 g/l
Subzone Canelli: minimaal 5,5 g/l
Overdruk in de fles (bij 20 °C)
1,7 – 2,5 bar → altijd frizzante (licht mousserend)
Type wijn
Uitsluitend frizzante (nooit spumante of stil)
Verplichte vinificatiemethode
Martinotti/Charmat-methode (drukgisting in autoclaaf/tank)
Plaats van gisting en botteling
Verplicht binnen het officiële DOCG-gebied
Houtrijping
Niet toegestaan (alleen roestvrij staal)
Kunstmatige zoeting
Verboden
Toevoeging van koolzuur
Verboden (alle koolzuur moet natuurlijk zijn uit de gisting)
Jaartal op etiket
Verplicht
Vermelding “Canelli” op etiket
Alleen toegestaan bij de subzone en als aan de strengere regels is voldaan
Dit zijn alle harde, wettelijke eisen waaraan elke fles Moscato d’Asti DOCG moet voldoen.
Vinificatie-regels
Gisting moet plaatsvinden in het officiële DOCG-gebied.
Verplicht gebruik van de Martinotti/Charmat-methode (drukgisting in autoclaaf/tank, geen klassieke flesgisting zoals bij Champagne).
De gisting wordt koud gestopt → natuurlijke restsuiker en koolzuur blijven behouden.
Geen kunstmatige zoeting of toevoeging van koolzuur toegestaan.
Geen houtrijping toegestaan (alleen roestvrij staal).
Subzone “Canelli” (sinds 2023)
Er bestaat nu ook een sub-appellatie Moscato d’Asti Canelli DOCG met strengere regels:
Alleen 4 gemeenten: Canelli, Calosso, Castiglione Tinella, Cassinasco
Max. 9.000 kg/ha i.p.v. 10.000 kg
Minimaal 5 g/l zuur (i.p.v. 4,5 g/l)
Moet op etiket vermeld worden als “Canelli”
Etikettering
Verplicht: “Moscato d’Asti” + “Denominazione di Origine Controllata e Garantita”
Jaartal verplicht
“Vendemmia 2024” mag
“Vigneto” of cru-naam mag alleen als 100 % van die wijngaard komt en geregistreerd is.
Sensorische kenmerken (officiële beschrijving in disciplinare)
Kleur: strogeel tot goudgeel
Geur: intens, aromatisch, typisch voor Moscato (bloemen, perzik, druif)
Smaak: zoet, aromatisch, fris, licht mousserend
Samenvatting van de belangrijkste punten
Licht alcoholisch (5-6 %)
Veel restsuiker (zoet)
Licht bruisend (frizzante)
100 % Moscato Bianco
Alleen tankgisting
Max. 70 hl/ha (veel producenten zitten op 40-55 hl/ha voor topkwaliteit)
Kortom: Moscato d’Asti DOCG is een van de strengst gereguleerde zoete wijnen ter wereld – en dat proef je aan de constante kwaliteit van de beste producenten (Saracco, Bera, La Spinetta, Caudrina, etc.).
Moe maar voldaan gaan we richting onze B&B. Wat een mooie dag was het weer en wat hadden we gelukt met dat mooie weer. We kijken alweer uit naar de volgende dag: BAROLO
Comments
Post a Comment